Entri kali ini faqir ingin berkongsi pengamatan yang dilakukan oleh sejarawan Ustaz Ahmad Fathi al-Fathani al-Kelantani berhubung Syaikh Wan Ahmad al-Fathani rahimahullah. Dalam buku beliau yang diterbit oleh Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia dengan jodol “Ulama Besar Dari Fathani” pada halaman 57 – 59 disenaraikan 9 keistimewaan yang ada pada Tok Syaikh Wan Ahmad al-Fathani (1856 – 1908) rahimahullah.
Ustaz Ahmad Fathi telah memberi sedikit kupasan mengenai Syaikh Wan Ahmad yang tidak beliau lakukan kepada tokoh-tokoh lain yang disenaraikan dalam buku tersebut. Beliau menggariskan sembilan keistimewaan Syaikh Wan Ahmad rahimahullah sebagai berikut:-
- Ulama Melayu pertama yang merintis penyelidikan dalam bidang ilmu kimia sehingga dikatakan bahawa beliau telah menemui formula untuk membuat emas. Beliau telah menulis sebuah kitab dalam ilmu kimia yang mengandungi hasil penyelidikan dan formula rahsia tersebut, namun kitab itu telah beliau bakar sekitar tahun 1903 kerana khuatir dampak negatif daripadanya.
- Ulama Melayu yang mula-mula belajar ilmu perubatan di bawah bimbingan seorang thabib dari India yang bernama Syaikh Abdul Rahim al-Kabuli. (Dari sumber lain, thabib itu berasal dari Kabul, Afghanistan.)
- Pentashih atau peneliti kitab-kitab Melayu yang paling awal di percetakan – percetakan Mesir, Mekah dan Istanbul.
- Peminat sejarah dan pelopor penulisan sejarah yang jarang-jarang diterokai orang ketika itu, seperti sejarah kemasukan dan penyebaran Islam di gugusan kepulauan Melayu.
- Seorang mu`allim yang dapat mengupas untaian-untaian syair klasik ‘Arab setanding dengan tokoh – tokoh ulama bangsa ‘Arab sehingga disebut sebagai “Harimau Mekah“.
- Seorang ulama siasah dan pejuang Islam yang mengambil berat terhadap nasib bangsa Melayu.
- Seorang ulama pendita Melayu yang berkemampuan mengarang dalam Bahasa ‘Arab setajam mata pena ulama keturunan ‘Arab.
- Ulama yang boleh mengajar 47 jenis ilmu, samada ilmu keagamaan maupun ilmu keduniaan.
- Ulama Melayu yang mula-mula mengadakan soal – jawab agama secara terbuka, lisan dan tulisan.
Sehingga kini, kita masih mengambil manfaat ilmu daripada karya-karya Syaikh Wan Ahmad al-Fathani. Mudah-mudahan Allah merahmati Syaikh Wan Ahmad al-Fathani, bintang ulama Melayu.
