Kitab al-Wasith fi al-Mazhab (الوسيط في المذهب) adalah sebuah
karya Hujjatul Islam al-Imam Abu Hamid Muhammad bin Muhammad al-Ghazali (505H).
Kitab al-Wasith merupakan rujukan fiqh utama dalam mazhab al-Syafi’i. Sebenarnya
Imam al-Ghazali telah menyusun kitab al-Wasith ini sebagai ringkasan
bagi sebuah karya beliau yang lain iaitu kitab al-Basith fi al-Mazhab (البسيط في المذهب).
Sedangkan kitab al-Basith pula merupakan sebuah ringkasan bagi kitab Nihayah al-Mathlab Fi Dirayah al-Mazhab (نهاية المطلب في دراية المذهب), iaitu sebuah karya agung al-Imam
Ruknuddin Abu al-Ma’ali Abdul Malik bin Abdullah al-Juwaini (419-478H), yang terkenal
dengan gelaran Imam al-Haramain.
karya Hujjatul Islam al-Imam Abu Hamid Muhammad bin Muhammad al-Ghazali (505H).
Kitab al-Wasith merupakan rujukan fiqh utama dalam mazhab al-Syafi’i. Sebenarnya
Imam al-Ghazali telah menyusun kitab al-Wasith ini sebagai ringkasan
bagi sebuah karya beliau yang lain iaitu kitab al-Basith fi al-Mazhab (البسيط في المذهب).
Sedangkan kitab al-Basith pula merupakan sebuah ringkasan bagi kitab Nihayah al-Mathlab Fi Dirayah al-Mazhab (نهاية المطلب في دراية المذهب), iaitu sebuah karya agung al-Imam
Ruknuddin Abu al-Ma’ali Abdul Malik bin Abdullah al-Juwaini (419-478H), yang terkenal
dengan gelaran Imam al-Haramain.
Kitab al-Wasith telah mendapat perhatian dan sentuhan
pena di kalangan ulama mazhab Syafi’i dengan membuat huraian (syarah) dan
ringkasannya.
pena di kalangan ulama mazhab Syafi’i dengan membuat huraian (syarah) dan
ringkasannya.
Di antara syarah Kitab al-Wasith ;
1. al-Muhith Syarh
al-Wasith oleh murid al-Ghazali sendiri iaitu Muhyiddin
Muhammad bin Yahya al-Naysaburi (548H)
al-Wasith oleh murid al-Ghazali sendiri iaitu Muhyiddin
Muhammad bin Yahya al-Naysaburi (548H)
2. Iydhah
al-Aghalith al-Mawjudah fi al-Wasith oleh Ibn Abi
al-Dam, Ibrahim bin Abdullah al-Hamdani al-Hamawi (642H),
al-Aghalith al-Mawjudah fi al-Wasith oleh Ibn Abi
al-Dam, Ibrahim bin Abdullah al-Hamdani al-Hamawi (642H),
3.
Syarh Musykil
al-Wasith oleh Ibn al-Shalah (643H),
Syarh Musykil
al-Wasith oleh Ibn al-Shalah (643H),
4. Syarh Musykilat
al-Wasith oleh Muwaffiquddin Hamzah bin Yusuf al-Hamawi
(670H),
al-Wasith oleh Muwaffiquddin Hamzah bin Yusuf al-Hamawi
(670H),
5. al-Bahr al-Muhith
fi Syarh al-Wasith oleh Najmuddin Ahmad bin Muhammad al-Qamuli
(727H). Beliau telah meringkaskan kembali kitab tersebut dalam kitabnya yang
berjudul Jawahir al-Bahr. Kemudian Sirajuddin ‘Umar bin Muhammad
al-Yamani (887H) telah meringkaskan pula kitab Jawahir al-Bahr dengan kitabnya Jawahir
al-Jawahir.
fi Syarh al-Wasith oleh Najmuddin Ahmad bin Muhammad al-Qamuli
(727H). Beliau telah meringkaskan kembali kitab tersebut dalam kitabnya yang
berjudul Jawahir al-Bahr. Kemudian Sirajuddin ‘Umar bin Muhammad
al-Yamani (887H) telah meringkaskan pula kitab Jawahir al-Bahr dengan kitabnya Jawahir
al-Jawahir.
6.
al-Tanqih Syarh
al-Wasith oleh Imam al-Nawawi (676H)
al-Tanqih Syarh
al-Wasith oleh Imam al-Nawawi (676H)
7. al-Mathlab
al-‘Ali fi Syarh Wasith al-Ghazali oleh Najmuddin
Ahmad bin Muhammad ibn al-Rif_’ah (710H) tetapi tidak sempat disiapkanya.
al-‘Ali fi Syarh Wasith al-Ghazali oleh Najmuddin
Ahmad bin Muhammad ibn al-Rif_’ah (710H) tetapi tidak sempat disiapkanya.
8. Tazkirah
al-Akhyar bi ma fi al-Wasith min al-Akhbar – takhrij
hadis oleh Sirajuddin ‘Umar bi ‘Ali al-Mulaqqan al-Syafi’i (804H)
al-Akhyar bi ma fi al-Wasith min al-Akhbar – takhrij
hadis oleh Sirajuddin ‘Umar bi ‘Ali al-Mulaqqan al-Syafi’i (804H)
Di antara ringkasan Kitab al-Wasith;
1. al-Wajiz oleh al-Ghazali sendiri,
2. al-Ghayah
al-Qushwa fi Dirayah al-Fatwa oleh Nashiruddin al-Baydhawi (685H)
al-Qushwa fi Dirayah al-Fatwa oleh Nashiruddin al-Baydhawi (685H)
Kitab al-Wasith karya Imam al-Ghazali ini boleh
didownload di pautan berikut;
didownload di pautan berikut;
- http://www.ghazali.org/books/wasit/wama4.pdf
- http://www.waqfeya.com/book.php?bid=519
- http://www.archive.org/details/wassitfialmathhab
Semoga bermanfaat
